Dat waren woorden die de beroemde filosoof Plato schreef over de politici, die Athene naar zijn mening teisterden met onwijs beleid. Plato verfoeide het model – in het klassieke Athene overigens een censuskiesrecht waarbij alleen volwassen mannen met een beroep mochten stemmen – waarbij door eenvoudig volk gekozen vertegenwoordigers het volk naar de mond praatten om zodoende een machtsbasis te vestigen. En de zelfkant daarvan, dat noodzakelijke maar impopulaire maatregelen werden vermeden, omdat daarmee diezelfde machtsbasis zou wankelen. Zie daar, anno nu, de bizarre actie van ene Geert Wilders na het Catshuisoverleg anno 2012 … Lees verder »

Nederland is een land dat ook best ‘Maatwerkland’ had kunnen heten. We houden niet zo van generiek, algemeen en onpersoonlijk. We willen maatwerk, alles precies toesnijden, passend. Dat maatwerk ook intensieve zorg en onderhoud vergt en dus kosten met zich meebrengt was nooit zo’n punt in een van de rijkste landen ter wereld. Dat het tegelijkertijd zorgt voor versnippering, gebrek aan over- en inzicht en uiteindelijk zeer ineffectief of zelfs contraproductief kan worden, wordt niet zo vaak erkend.

Momenteel zien we een aantal opmerkelijke fenomenen aan het politiek-maatschappelijk firmament. We zien een soort neo-sociale oproer tegen graai- en veelverdieners – als rechtstreeks logisch gevolg van het kapitalistische demasqué van de laatste tien jaar – en de noodzaak voor grote bezuinigingen op de uitgaven. Daarnaast een derde fenomeen, dat volstrekt uniek is. De internationale betutteling op de nationale economische agenda, die inbreekt op regelniveau. Nederland werd zodoende door het IMF op de vingers getikt vanwege bijvoorbeeld de hypotheekschuld. Lees verder »

Het is de laatste jaren weer in zwang, om vanuit de politiek hel en verdoemenis te preken als de denkbeelden van de preker niet stipt zouden worden gevolgd. Historisch is het doempreken natuurlijk allang een gevestigd instrument om het ‘domme gepeupel’ in het gareel te houden. De Kerk voer er eeuwen lang wel bij, zij het dat zo nu en dan wat zieltjes moesten sneven op brandstapel, het blok of – bij gebrek aan feeksig drijfvermogen – de stadsgracht. Het instrument van verdoemen is inmiddels echter allang weer ‘non-religieus’ geworden. Na de Tweede Wereldoorlog raakte het een tijd lang wat uit beeld. Het ‘Gaat u lekker slapen’ van Colijn – niet toevallig één van de hoofdveroorzakers van onze eervorige ‘grootste crisis’ met zijn kwalijk dogmatische vasthouden aan de Gouden Standaard – was één van de laatste staaltjes van politiek doempreken. Lees verder »

… des te minder goede spelers. Schaken is een spel dat niet veel met behendigheid heeft te maken, niets met geluk of toeval, maar alles met intelligentie, overzicht en analytisch vermogen van de spelers. Dat komt doordat het een strategisch spel is waarin de spelers vooruit moeten denken, de strategie van de tegenstander moeten zien te ontrafelen en pareren en onderwijl zelf een winnende strategie moeten ontwikkelen op het bord. Een spel van keuzes. Gewogen keuzes.

Veel keuzes ook, want volgens de wiskundige Claude Shannon is de speltheoretische complexiteit op het met 64 vakken en 32 stukken getooide speelveld uit te drukken in het aantal theoretische stellingen van maar liefst 10E120. Ofwel 10 tot de 120e macht. Reglementair ligt het aantal zetten ‘gelukkig’ beduidend lager met 10E43. Ongekend hoge getallen. Vanuit een gemiddelde willekeurige stelling heeft de speler aan zet de mogelijkheid uit 30 tot 218 zetten te kiezen. Ga er maar aanstaan in het dagelijks leven! Lees verder »

In de politiek is het tegenwoordig welhaast een doodzonde om naar het verleden te kijken. Terugkijken acht men in het bestuur exponenten van een conservatieve instelling of een afrekencultuur, omdat het verleden huidige bestuurders zo vaak als incompetent bewijst. Toch is het verleden de leerschool voor het heden. Zoals de bekende Britse demagoog Winston Churchill al eens zei dat een volk zonder kennis van het verleden, geen toekomst heeft. Daarmee doelende op de noodzaak van een volksidentiteit (op basis van prestaties uit het verleden) en de lering die het verleden kan bieden, ten goede en ten kwade overigens. Balkenende – een non-demagoog – beoogde in wezen hetzelfde met zijn onhandige VOC metafoor. Lees verder »

De laatste tijd zijn twee prominente bouwprojecten telkens in het nieuws vanwege de grote kostenoverschrijdingen ten opzichte van het goedgekeurde budget. Het betreft de Amsterdamse Noord-Zuid lijn en de Maastrichtse Campus. Een ander bekend falend project was het Haagse tramtunnelproject.

Deze projecten halen het landelijke nieuws omdat de schaalgrootte de blikvanger is. Maar ook kleine(re) regionale bouwprojecten halen zelden hun targets. Zeg maar gewoon ‘zo goed als nooit’. Dat dergelijke projecten het landelijke nieuws niet halen, is in feite te betreuren. Het zou de Nederlandse bevolking én Den Haag kunnen waarschuwen voor een zeer gevaarlijke trend. Lees verder »

Ik neem de lezer vandaag mee naar graailand. Wouter Bos, exponent van links aaien en rechts graaien in de hedendaagse politiek, heeft heel sterke standpunten bij de graaicultuur. Die cultuur is foei-foei. Graaien is asociaal, vindt onze minister van financiën.

Vroeger lag het prerogatief van graaien bij de geestelijken, de adel en de vorst. Mooie tijden waren dat. Mooi, want het was iedereen duidelijk waar er gegraaid werd en wat ermee gebeurde. Het werd verbrast of gebruikt voor een nieuw kasteel of klooster, en daarnaast om een oorlogje te voeren. Lees verder »

We zijn planologisch oerconservatief
Nederlanders profileren zich regelmatig in binnen- en buitenland als een progressief handelsvolkje dat zich regelmatig vooraan in de verandercycli begeeft. Dat is in veel opzichten wellicht een accurate voorstelling van zaken. Planologisch zijn we echter bezig van progressief juist oerconservatief te worden. Ik ga uitleggen waarom ik dat vind.

De zee van ooit …
Ooit had de zee vrij spel in het gehele westen, noordwesten en zuidwesten van Nederland. In de late Middeleeuwen en nadien – tot aan de jaren zeventig – staken wij vele stokjes om het wassende water tegen te gaan en onze voeten droog te houden. We zorgden ervoor dat de getijdeninvloeden buiten de zeeweringen bleven en wonnen nieuw land aan door inpoldering. Een praktijk die ons water- en civieltechnisch management tot ongekende en wellicht zelfs ongeëvenaarde proporties opdreef. Lees verder »

Leiderdorpse Raad

De gemeenteraad in Leiderdorp is vermoedelijk typerend voor het prototype gemeenteraad in Nederland. Een aantal goed opgeleide mensen die midden in de maatschappij staan, een aantal passioneel betrokken lokale leden, die echter qua competentie onvoldoende gekwalificeerd zijn en een aanzienlijk aantal volslagen incompetente leden die over de hele linie falend bestuur etaleren. Lees verder »

Een competente Raad is toeval

Vanuit de context van de grondbeginselen van de democratie geredeneerd, waarbij aan volksvertegenwoordigers geen rechtstreekse competentie eisen mogen worden gesteld, is het dus wel beschouwd pure mazzel als een gemeenteraad vooral bestaat uit competente mensen. Dat ervaart de lezer wellicht als een gedurfde stelling. Maar als we deze stelling nog iets omstandiger onderbouwen, zult u het wellicht als houdbaar(der) aanvaarden.

De vraag die men kan stellen is namelijk wie zich nu voor een raadlidmaatschap beschikbaar stelt in een welvarend land. Lees verder »