D’66 heeft lokaal alle kans met goede mensen te komen. Ik ga daar geen voorschot op nemen. Als er kansen liggen in een centrum-liberaal college, dan zal D’66 vooral degelijkheid moeten bieden en besluitvaardigheid. En dat laatste is waar het D’66 traditioneel aan ontbreekt. Het is vaak een beetje van alles en in niets overtuiging.

Landelijk heb ik ambivalente gevoelens bij D’66. Enerzijds de vreugde dat er een vluchtheuvel voor zwevende of morrende kiezers is in de milde vorm van D’66, maar anderzijds het gegeven dat een partij die in het pluche vrijwel structureel faalt, overloopt van cosmetische agenda’s en zich eigenlijk bestuurlijk zelden onderscheidt, zoveel stemmen kan winnen, puur op basis van de eloquentie van haar landelijke voorman.

Laten we wel wezen. Pechtold als bestuurder is een drama van het gehalte Vogelaar. Als wethouder een man die hartelijk werd uitgezwaaid en als minister een verpletterend zwakke indruk gemaakt. Zijn eloquentie is bovendien momenteel overschat. Hij is vooral een meester in ten koste van anderen winnen, maar loopt over van de mantra’s. Een werkelijk inhoudelijke discussie kan hij niet aan. Hij speelt vooral op de onderbuik, net als Geert Wilders. Ze verschillen in feite qua modus operandi niet. Ze kunnen slechts problemen aanstippen, maar ze bepaald niet oplossen. D’66 heb ik de afgelopen drie jaar niets horen zeggen dat me is bijgebleven. En dat zegt voldoende. Het is een ongrijpbare partij, die het beste getypeerd kan worden als ‘net niet’ als het landelijke politiek betreft. Lokaal, dat is zoals met alle partijen, gewoon afwachten. 

We hebben landelijk wel een groot probleem met de grote schare kiezers bij vluchtpartijen. Alle stemmen op de PVV zijn verloren stemmen met een contraproductief effect. Een voornaam deel van de PVV stemmers is behoorlijk rechts, maar door op de PVV te stemmen nemen ze zetels af van gematigd rechts en het centrum. Dat betekent dat hoewel de trend licht naar rechts hangt (vanaf het linkse waar we vandaan komen), een links progressief kabinet straks meer voor de hand ligt dan een centrum of gematigd rechts kabinet. Kortom, de onwerkelijkheid van de breedte van het electoraat maakt Nederland straks schier onbestuurbaar of - in tijden van crisis – overgeleverd aan links progressief. Ik weet niet wat ik een grotere ramp voor Nederland vind: links progressief of de PVV. Volgens mij ontloopt het elkaar qua rampspoed niet. 

Ikzelf hoop op een mogelijkheid dat een landelijk kabinet CDA, D’66, VVD aan bod komt. Daar zijn we aan toe. Verstandige bezuinigingen op zaken die de koopkracht niet of nauwelijks aantasten, duurzame inpulsen voor onderwijs en arbeid, aanpassingen van de zorg voor de kosten voor later en een harde rem op de kanslozen immigratie. Progressief links zal weer gaan graaien en spenderen. Dat zou een ramp betekenen.