Het eerste artikel Ringweg Oost afblazen van 6 jan. jl. over de inspraak van het “Comité Zijldijk” gaf al de nodige commotie. Nu ter aanvulling de inspraak tijdens het fractiespreekuur van 5 jan. jl. van de “Stichting Wijkbelang Ringweg Oost.” Met toestemming van de auteur dhr. Andreas van den Burgh.
Weer een uitstekende weergave van feiten waarin nog meer argumenten opgenomen die het debacle van de Ringweg Oost voor Leiderdorp alleen maar versterken.

BBL (Burger Belangen Leiderdorp) heeft inmiddels al zijn standpunt voor de commissie- en raadsvergadering ingenomen, geen Ringweg Oost over Leiderdorps grondgebied, en zal niet instemmen met het z.g. kadervoorstel Ringweg Oost.

Reactie “Stichting Wijkbelang Ringweg Oost” voor raadscommissie Ruimte vergadering 12 januari 2010

1.    Algemeen
De Stichting Wijkbelang Ringweg Oost vraagt zich nadrukkelijk af of de Ringweg Oost door Leiderdorp wel aangelegd moet worden. Het vernieuwde IVVP ten spijt en alle sindsdien verschenen rapporten tonen naar de mening van de Stichting niet aan dat de Ringweg Oost een duidelijke meerwaarde voor Leiderdorp heeft. Zeker niet als daar een aanzienlijke financiële bijdrage voor wordt gevraagd. De volgende gevolgen zijn onontkoombaar indien overgegaan wordt tot de aanleg van de Ringweg Oost
1.    Milieuoverlast (fijnstof) in de aangrenzende wijken
2.    Geluidshinder
3.    Verkeershinder voor de aangrenzende wijken
4.    Hinder tijdens de aanleg
(bovenstaande punten zullen hieronder kort worden toegelicht en daarna nog eens uitgebreider)
Zoals het IVVP-rapport van 14 december jl. al duidelijk vermeldt wordt met deze weg in eerste instantie een Leids probleem opgelost, te weten in de verkeersafwikkeling en het mogelijk maken van de Rijn-Gouwelijn.
Als Leiderdorp toch besluit tot de aanleg van de Ringweg Oost dan is dit naar mening van de Stichting ingegeven onder druk van – de Gemeente Leiden en door de provincie Zuid-Holland of door een andere reden die de Stichting niet bekend is.

De Stichting vraagt de raadscommissie nadrukkelijk om, indien tot aanleg van de Ringweg Oost wordt overgegaan, te kiezen voor een robuuste variant, zonder achteruitgang voor Leiderdorp (en niet alleen per saldo, maar absoluut voor iedereen) en zonder verborgen financiële verplichtingen later, als de Ringweg Oost bijvoorbeeld niet functioneert zoals nu wordt voorspeld.

2.    Achteruitgang Luchtkwaliteit
De Ringweg Oost genereert in Leiderdorp een verdubbeling van de verkeersintensiteit of zelfs meer dan dat. Het milieurapport van de Milieudienst West Rijnland suggereert dat in de periode 2013-2017 de luchtkwaliteit zelfs zal verbeteren, dit ondanks een verdubbeling van het verkeer in deze 4 jaarsperiode. De Stichting stelt dit nadrukkelijk ter discussie en plaatst hier vraagtekens bij.

3.    Geluidshinder
De Ringweg Oost genereert in Leiderdorp een verdubbeling van de verkeersintensiteit of zelfs meer dan dat. Dit zal gepaard gaan met meer geluidshinder. De plannen zijn nog steeds niet duidelijk op welke manier voor alle getroffen Leiderdorpers dit effect te niet zal worden gedaan.

4.    Bouwrisico’s
De grootste problemen tijdens de aanleg van de Ringweg Oost zijn te verwachten bij de aanleg van de tunnel. Hoewel de gemeente inzet op nulmetingen bij de huizen direct grenzend aan het tunneltracé, is het bijvoorbeeld allerminst zeker dat de huizen daarachter verschoond zullen blijven van schade als gevolg van de tunnelbouw.
Tevens is de ontsluiting van sommige wijken tijdens de aanleg discutabel en dreigt de tijdelijke variant van de Ringweg Oost tijdens de bouw de leefkwaliteit in de wijk Zijlkwartier ernstig te verstoren.

5.    Doorstroming Ringweg Oost en Duurzaam veilig
De Ringweg Oost vervult wellicht een rol in het groot stedelijk verkeer. Echter, door de keuze van de Ringweg Oost over de Rietschans door Leiderdorp ontstaat een bottleneck in de Ringweg Oost in Leiderdorp. Over een lengte van 1250 meter (gemeten tussen de noordelijke tunnelmond en de Zijlbrug), is een turborotonde gepland, 3 drukke kruisingen met verkeerslichten, meerdere private erftoegangen van bedrijven en een extra toegang voor een industrieterrein. Dit bij elkaar heeft een negatief effect op de doorstroming van de Ringweg Oost en treft daarmee ook de Leiderdorpers die afhankelijk zijn van de Ringweg Oost om hun eigen wijk te ontsluiten. Het willen combineren van een stroomweg en een gebiedsontsluitingsweg in één wegvlak is niet realiseerbaar. Het zal zowel de stroomfunctie als de gebiedsontsluitingsfunctie zeer nadelig beïnvloeden. Dat is onacceptabel.
Tevens zijn een aantal gekozen oplossingen voor met name het langzame verkeer in samenhang met de Ringweg Oost niet Duurzaam Veilig. Hier lijkt dus regionaal autoverkeer binnen Leiderdorp voorrang te krijgen boven de veiligheid van de lokale Leiderdorper.

6.    Financiële risico’s
Tijdens de aanleg van de tunnel worden wellicht meer huizen getroffen door bouwkundige schade dan waar nu rekening mee wordt gehouden.
Na aanleg van de Ringweg Oost blijkt misschien het huidige overheidsbeleid onvoldoende om de beoogde luchtkwaliteit te halen bij de toename van het verkeer.
De Duurzaam ONVEILIGE keuzes voor het langzame verkeer (oa de fietsers) moeten op termijn (hopelijk) toch Duurzaam veilig gemaakt gaan worden.
Door de keuze van de Ringweg Oost door Leiderdorp blijkt wellicht de doorstroming zo slecht dat aanvullende maatregelen genomen moeten worden. Te denken valt aan een andere ontsluiting van de bedrijfspanden aan de Rietschans dan direct op de Ringweg Oost. Dit brengt de nodige kosten met zich mee die nu niet terugkomen in de begroting van de Ringweg Oost. Hierbij hebben wij het nog niet eens over de reguliere onderhoudskosten die voor rekening van Leiderdorp zullen komen. Tot slot brengt het beheer en onderhoud van een tunnel structureel hoge kosten met zich mee. Deze kosten die jaar in jaar uit gedurende het gebruik van de tunnel terugkomen, zijn voor een tunnel veel hoger dan voor een normaal stuk weg.

Graag lichten wij op de volgende pagina’s de punten 2 tot en met 6 nader toe.

Wij vragen de commissie nadrukkelijk om het belang van alle Leiderdorpers niet uit het oog te verliezen en extra regionaal verkeer door ons dorp alleen te accepteren als dat op een schone, veilige en voor Leiderdorp betaalbare manier mogelijk is. Als blijkt dat dit niet mogelijk is dan roept de Stichting Wijkbelang Ringweg Oost politiek Leiderdorp op om een halt toe te roepen aan de Ringweg Oost.

Ad 2.     Achteruitgang luchtkwaliteit
Bij het bepalen van de luchtkwaliteit is sprake van vele variabelen die de uitkomst beïnvloeden. In de uitgangssituatie van de milieu-effectrapportage (DGMR d.d. 10 november 2009)  is men uitgegaan van de geleverde gegevens vanuit de Gemeente Leiden. Deze uitgangssituatie is een positieve vertaling van de toekomstige verwachtingen, waardoor de resultaten van dit rapport te laag worden ingeschat.
Bovendien laat de bijgesloten notitie van de GGD Hollands Midden van 23 april 2009 zien welke effecten te verwachten zijn bij het wonen in de buurt van een drukke weg. Hierin adviseert de GGD dat er niet gebouwd zou mogen worden aan een weg met meer dan 10.000 motorvoertuigen per etmaal; er komt nu een dergelijke weg naast bestaande bouw. Hieronder de verwachte verkeersintensiteiten per wijk uit het rapport van DGMR.

Ondanks de positieve inschatting van de Gemeente Leiden is uit bovenstaand overzicht te zien hoeveel motorvoertuigen hier worden verwacht. Het aantal voertuigen per etmaal neemt als gevolg van de aanleg van de Ringweg Oost in de directe nabijheid het Zijlkwartier, de Rietschans en in Driegatenbrug drastisch toe en komt in deze gebieden ruim boven de door GGD Hollands Midden veilig geachte grens van 10 000 voertuigen per etmaal; de verkeersintensiteit is in de eindsituatie twee- tot ruim het vijfvoudige van de door de GGD gehanteerde grenswaarde. In het rapport is nog niet uitgegaan van de mogelijkheid dat de Stierebrug wordt afgesloten voor het vrachtverkeer. Dit is in het raadsvoorstel nadrukkelijk als optie meegenomen. Als deze optie wordt uitgevoerd zal dit een forse toename betekenen van het vrachtverkeer over de Ringweg Oost, wat de verkeersintensiteit zal verhogen en vervolgens ook de uitstoot.

Binnen de uitgangssituatie wordt gesproken over een aanzienlijke vermindering van de uitstoot door de verwachte ontwikkelingen op het gebied van nieuwe auto’s. Hierop hebben we de volgende aanmerkingen:

• Stel dat een vermindering van 30% op de uitstoot wordt gerealiseerd, hoe kan dit dan opwegen tegen de vermeerdering van uitstoot door de aanzienlijke verhoging van de verkeersintensiteit?

• De verbeteringen zullen wellicht plaatsvinden op de langere termijn; mensen die nu een auto hebben gekocht zullen dit in de komende jaren niet meer doen. Het wagenpark zal slechts gefaseerd worden vervangen wat een demping geeft op alle positieve ontwikkelingen.

• De ontwikkeling van het nieuwe rijden zal vooral invloed hebben op het rijgedrag van de toekomstige generaties. Uit een onderzoek van de ANWB is gebleken dat het nieuwe rijden voor de huidige generatie weggebruikers als moeilijk en lastig wordt ervaren.

Op korte en middellange termijn zijn, helaas, hiermee nog geen grote ontwikkelingen te verwachten. Een al te positieve insteek is daarmee niet terecht en we moeten dus concluderen dat de gepresenteerde cijfers in de milieurapportage eerder hoger dan lager zullen uitvallen. Uit de cijfers blijkt nu al een enorme verslechtering te opzichte van de huidige situatie. Het is volgens ons gerechtvaardigd ervan uit te gaan dat de wettelijke grenzen ruim zullen worden overschreden. Een oprekking van de grenzen vinden we moreel onaanvaardbaar, maar zelfs die oprekking zal voor zowel de Rietschans als de Driegatenbrug geen soelaas bieden.

Hoe garandeert de Gemeenteraad een leefbare omgeving voor de wijken aan de Ringweg Oost?

Ad 3.    Geluidshinder
Bij het bepalen van de geluidshinder is van hetzelfde rapport en dezelfde positieve uitgangssituatie uitgegaan als onder 2. Door de verkeersintensiteit zal ook de geluidshinder hier een rol gaan spelen. Hier heeft echter niet alleen het verkeer een prominente rol in het geluid, maar ook het vaarverkeer geeft geluid. In combinatie met de geluidswallen die mogelijk worden aangelegd zal dit aan beide zijden tot meer geluid leiden dan in de milieueffectrapportage wordt aangegeven.

Met de ontwikkelingen die we onder 2 al hebben aangegeven is het de vraag of alle geluids isolerende maatregelen afdoende zullen zijn om een leefbare situatie voor de bewoners aan de Ringweg Oost te garanderen.

Zijlkwartier
Het Zijlkwartier ter hoogte van de hoek Zijldijk-Zijloordkade ligt aan de uitmonding van de tunnel. De geluidswallen staan aan de waterkant. Het geluid zal derhalve via de geluidswal de wijk in komen. Dit wordt nog versterkt door de gebouwen van de Baanderij, die als klankbord fungeren.

Rietschans
De woningen aan de Rietschans staan vlak langs de Ringweg en hebben zowel last van het rijdende als het stilstaande verkeer. Gezien de plek van de woningen is de vraag gerechtvaardigd in hoeverre de maatregelen hun effect zullen hebben.
Sterker nog, momenteel zijn de maatregelen die getroffen moeten worden om de Ringweg Oost zo dicht langs deze woningen te leggen nog niet bekend. De flat aan de Rietschans is niet gebouwd op de aanwezigheid van een zo’n drukke weg. Nu al hebben de bewoners last van het vele  autoverkeer op de Rietschans. Zal de Ringweg Oost ervoor zorgen dat de flat aan de Rietschans het slechtste woonklimaat krijgt als gevolg van verkeer binnen de gemeente Leiderdorp? Dat is onaanvaardbaar.

Driegatenbrug
De woningen van deze wijk staan op het knooppunt van het verkeer vanuit de Willem de Zwijgerlaan, het verkeer vanuit de Oude Spoorbaan als van de Ringweg Oost. Via geluidsschermen wordt getracht de overlast te beperken. Echter aan de zijkanten van de wijk, namelijk tegenover de Donjon en ter hoogte van de Zijlbrug zijn er woningen die niet door geluidsschermen worden afgeschermd.  De vraag is dus hoe wordt de Don Jon beschermt tegen het extra verkeerslawaai en hoe wordt de geluidsoverlast van het vele verkeer op de Zijlbrug voorkomen? Hier niets doen is onaanvaardbaar.

Om de geluidshinder te beperken zijn een groot aantal maatregelen voorgesteld. Deze maatregelen hebben een grote impact op de leefkwaliteit van de bewoners. Naast het feit dat ze qua geluidsoverlast achteruit zullen gaan zal de horizonvervuiling als gevolg van de geluidswallen en geluidsschermen de bewoners hun uitzicht bederven. In plaats van 5 meter hoge geluidschermen zien we toch liever een meer groene oplossing door het aanleggen van geluidswallen met bomen.

Ad 4.    Bouwrisico
Behalve de beoogde situatie van het onderhavige voorstel van de Ringweg Oost brengt ook de bouw een hoop negatieve gevolgen met zich mee.

Bouwkundig grootste probleem hierbij is de aanleg van de tunnel. Verkeerskundig moet de ontsluiting en de verkeersveiligheid van de verschillende woonwijken gewaarborgd blijven.

4.1 Bouwkundige risico’s
De tunnel van de Ringweg Oost zal een technisch hoogstaand bouwwerk worden, vooral tijdens de aanleg. Dit komt door de ligging van de tunnel in een dijk naast een woonwijk met niet onderheide huizen.
De vraag is of Leiderdorp wel zou moeten willen beginnen aan zo’n bouwwerk met alle risico’s die daaraan verbonden zijn.
Wij willen hierbij verwijzen naar de inbreng van Comité Zijldijk. Comité Zijldijk heeft zich gespecialiseerd in alle risico’s die de aanleg van deze tunnel met zich meebrengt. De Stichting wijst de gemeenteraad nog op de grote problemen die de gemeente Amsterdam momenteel ervaart bij de aanleg van de Noord/Zuidlijn en de problemen die het Rijk recent heeft gehad bij de aanleg van de tunnels in de A73 in Limburg.

Wel willen wij er nog op wijzen dat als er onverhoopt bouwkundige gebreken aan de huizen naast het tunneltracé worden geconstateerd als gevolg van de aanleg van de tunnel, deze gebreken zich ook kunnen voordoen aan de huizen in de tweede lijn en verder gelegen in de wijk Zijlkwartier. De gemeente zal dus ook voorzieningen moeten treffen voor deze huizen indien onverhoopt gekozen wordt voor aanleg van de Ringweg Oost.

4.2 Ontsluiting tijdens aanleg en verkeersveiligheid
Het rapport ‘Werkzaamheden Ringweg Oost’ van bureau VIA gaat in op hoe de verkeerstromen zouden moeten lopen tijdens de aanleg van de Ringweg Oost.

De opties om een tijdelijke variant van de Ringweg Oost via de Splinterlaan of de Van de Valk Boumanweg te laten lopen zijn desastreus voor de betrokken wijken. Dit in combinatie met de beperkte functionaliteit in het kader van een ringweg die deze varianten hebben, zou het onbespreekbaar moeten zijn voor Leiderdorp om met dergelijke varianten akkoord te gaan.
Het bureau VIA stelt in haar rapport ten onrechte dat de Baanderij niet bereikt kan worden via de variant Splinterlaan. De route via de Steenbakkerslaan sluit echter aan op de Van der Marckstraat. Dit zal dus nog meer verkeer aantrekken dan bureau VIA in al haar wijsheid heeft begroot. Indien de bouw van de Ringweg Oost vertraagt, hetgeen niet denkbeeldig is gezien het feit dat vele grote infrastructurele projecten te maken krijgen met enige vorm van vertraging, dan is er nog veel langer sprake van ernstige verkeersoverlast dan nu reeds wordt voorzien. Het is dan zelfs mogelijk dat bijvoorbeeld kinderen in Van de Valk Boumanweg een groot deel van hun jeugd niet buiten kunnen spelen.

Voor de wijk Driegatenbrug wordt in ditzelfde rapport te allen tijde gepleit voor een ontsluiting via de Zijldijk. Voor de Leiderdorpse wijk Driegatenbrug is dit ook de enige route om de rest van Leiderdorp te bereiken. Het is daarom volstrekt onbespreekbaar om de enige ontsluiting van de wijk Driegatenbrug via de nieuw aan te leggen tunnel te laten lopen indien de Rietschans ontoegankelijk is. De tunnel brengt de verkeersdeelnemer uit de Driegatenbrug op de Kanaalweg nabij de Hoge Rijndijk. De gemiddelde verkeersdeelnemer uit de Driegatenbrug heeft daar echter niet de school, sportclub, winkels en werkplek liggen waarheen gereden wordt. Zo’n situatie zal dus een ontoelaatbare verslechtering voor de wijk Driegatenbrug geven; al zou het slechts tijdelijk zijn. Hier geldt dus dat de bewoners van de Driegatenbrug ook een ontsluiting zouden moeten krijgen via de Nieuwe Weg.

Ad 5.    Doorstroming Ringweg Oost en Duurzaam veilig
De Ringweg Oost moet zogenaamd worden aangelegd om regionaal verkeer te accommoderen. Dat betekent dat de Ringweg Oost deel uitmaakt van een hoofdroute. Om niet na het gereedkomen van een hoofdroute tegen grote problemen aan te lopen, zul je in de ontwerpfase al aandacht moeten besteden aan hoe je een hoofdroute gaat inpassen.
De onmogelijkheid van de huidige variant van de Ringweg Oost is dat er gekozen is om een hoofdroute aan te leggen over een route door Leiderdorp die nu dienst doet als gebiedsontsluiting.
Deze gebiedsontsluitingsroute kenmerkt zich door veel langzaam verkeer en veel afslaand verkeer naar de belendende bedrijfspercelen. Het niet goed inpassen van een hoofdroute op dit stuk heeft dus direct weerslag op de veiligheid van de langzame verkeersdeelnemer en een slechte doorstroming van de hoofdroute zelf. Dit laatste effect laat zich vervolgens vertalen naar een nog slechtere luchtkwaliteit door veelvuldig stilstaand verkeer.

Tot overmaat van ramp komt de tegenstelling waar in het huidige ontwerp sprake van is, namelijk een hoofdroute op een gebiedsontsluitingsroute, niet aan bod in het ontwerp van de Ringweg Oost en valt dus te vrezen voor problemen na het ingebruiknemen van een dergelijk aangelegde Ringweg Oost.

5.1    FIETSROUTES
Het huidige voorstel van de Ringweg Oost doorsnijdt globaal drie fietsroutes die voor Leiderdorp van belang zijn:
1.    Leiderdorp – Spanjaardsbrug – Leiden
2.    Leiderdorp – Zijlbrug – Leiden
3.    Leiderdorp – Zijldijk – Nieuwe Weg – Oud Ade

5.1.1 Leiderdorp – Spanjaardsbrug – Leiden
Deze fietsroute is voor Leiderdorp een drukke fietsroute. Grootste knelpunt in deze route is de kruising aan de Leiderdorpse kant van de Spanjaardsbrug. Enige jaren geleden is deze kruising na een ongeluk herzien om het voor de fietser veiliger te maken. Verder komt de fietser op de Lage Rijndijk op een vrijliggend fietspad met voorrang voor het overige verkeer en kan de kruising door middel van verkeerslichtinstallaties veilig oversteken.

In het onderhavige voorstel voor de Ringweg Oost vervalt het autoverkeer over de Spanjaardsbrug. Dat is voor de kruising aldaar voor de fietser een flinke vooruitgang. Helaas kiest de gemeente Leiden er tevens voor om de Lage Rijndijk in te richten als een 30 km zone. De fietser zal dus de Lage Rijndijk moeten gaan delen met het aanwezige bestemmingsverkeer. Hoewel de intensiteit van dat autoverkeer laag zal zijn is dit een achteruitgang voor het fietsverkeer.

5.1.2 Leiderdorp – Zijlbrug – Leiden
De fietsroute over de Zijlbrug is voor Leiderdorp ook een belangrijke fietsverbinding met Leiden. Momenteel kan de fietser aan zowel de noordzijde als de zuidzijde van de Zijlbrug een vrijliggend fietspad kiezen. Beide fietspaden zijn voor fietsers momenteel bereikbaar zonder de Engelendaal te moeten oversteken. Veelal echter kiezen fietsers die het zuidelijke fietspad nemen ervoor de Engelendaal door middel van een verkeerslicht installatie  te kruizen omdat dit een paar honderd meter fietsen bespaart.

In het onderhavige voorstel voor de Ringweg Oost wordt een nieuwe fietsersbrug aan de zuidzijde van de Zijlbrug gebouwd. Deze fietsersbrug zal door middel van een tunnel onder de Engelendaal met het fietspad parallel aan de oostzijde van de Engelendaal worden verbonden. De winst voor de fietser is hier dus te vinden in het vervallen van de mogelijkheid om door middel van verkeerslichten de Engelendaal te kruisen. Echter, daar tegenover staat dat de fietsroute aan de noordzijde van de Zijlbrug helemaal vervalt. Deze route biedt nu nog een verbinding zonder verkeerslichten op een vrijliggend fietspad tussen Leiderdorp en de Merenwijk. De vele fietsers die deze route nemen zullen in de toekomstige situatie de Willem de Zwijgerlaan bij de IJsselmeerlaan moeten kruisen. Onder ander veel jonge fietsers uit de Merenwijk die sporten in Leiderdorp bij bijvoorbeeld Alecto maken thans gebruik van deze fietsroute.

Per saldo vormt de Ringweg Oost dus voor de fietsroute Leiderdorp – Zijlbrug – Leiden een flinke achtergang.

5.1.3    Leiderdorp – Zijldijk – Nieuwe weg – Oud Ade
De Zijldijk kenmerkt zich momenteel door een vrijliggend fietspad langs het relatief drukke gedeelte van deze weg. Noordelijk van de Zijlbrug is er op de Zuildijk en een 30 km zone die overgaat in een 60 km zone na het verlaten van Leiderdorp. In de 30 km zone en 60 km zone moet de fietser de weg delen met het autoverkeer.
Deze fietsroute vormt een belangrijke verbinding voor de Leiderdorpse fietser naar de Nieuwe Weg en de Boterhuispolder. Enerzijds wordt dit nu ontwikkeld als recreatiegebied, anderzijds is het de logische route richting Oud Ade en verder.

De gemeente Leiderdorp heeft zelfs het besluit genomen om de Nieuwe Weg af te sluiten voor autoverkeer, om de fietser voorrang te geven op de Nieuwe Weg. Tevens maakt deze hele route sinds kort deel uit van het bewegwijzerde ANWB fietsknooppunten route.

In het onderhavige voorstel van de Ringweg Oost doorsnijdt de Ringweg Oost deze fietsroute op de Zijldijk. Vooralsnog is er gekozen voor een turborotonde bij de Rietschans waar de fietser de Ringweg Oost daadwerkelijk zal kruisen. Vooral voor automobilisten die ter plaatse niet bekend zijn is een turbo rotonde een lastige manoeuvre tijdens het autorijden. Normaal gesproken heeft de fietser voorrang bij rotondes binnen de bebouwde kom. De automobilist moet ter plaatse dus een lastige manoeuvre uitvoeren en ook nog op het fietsverkeer letten. Een gevaarlijke situatie, vooral gezien de intensiteit van het autoverkeer aldaar.
De optie om de fietser dan maar geen voorrang te geven bij de turborotonde verandert niet veel aan de onveiligheid. Ook voor de fietser is het lastig inschatten wanneer de turborotonde veilig kan worden over gestoken, zelfs als gebruik van midden bermen wordt gemaakt. De vraag wie je als wegbeheerder voorrang geeft in deze situatie is slechts een juridische vraag, het zal het lichamelijk letsel aan de fietser er niet minder om maken. Vele kinderen uit de wijk Driegatenbrug die naar de middelbare school in Leiden gaan, maken gebruik van deze fietsroute richting de Spanjaardsbrug. Voor deze groep kinderen wordt de voorgestelde fietsroute, waarbij ze veelal in de ochtendspits de zeer drukke Ringweg Oost moeten oversteken, zeer gevaarlijk.

Als oplossing in het onderhavige voorstel van de Ringweg Oost is een optie meegenomen om een fietstunnel onder de turborotonde door aan te leggen. Deze optie neemt alle verkeersonveiligheid weg. Afhankelijk van de inrichting van de fietstunnel kan er wel sprake zijn van een stuk sociale onveiligheid.
Echter, een groter probleem is dat deze optie enkele miljoenen euro’s kost en slechts kan worden uitgevoerd indien binnen het nu vast gestelde budget ruimte blijkt te zijn. Zelfs dan is de fietstunnel nog niet zeker, omdat er meerdere opties in het onderhavige voorstel van de Ringweg Oost zijn meegenomen. Voor de vele jonge fietsers die in de ochtendspits gebruik maken van deze route is de aanleg van een fietstunnel een vereiste. Dit brengt wel veel extra kosten met zich mee.

Aldus bezien is de veiligheid van de Leiderdorpse fietser van ondergeschikt belang aan het regionale autoverkeer op een stroomweg dwars door Leiderdorp.

5.1.4 Fietsroute Zijldijk richting Van de Valk Boumanweg, ter hoogte van Spanjaardsbrug
De fietser die vanaf de Zijldijk richting de Van de Valk Boumanweg fietst moet in het onderhavige voorstel van de Ringweg Oost de rijbaan die de Van de Valk Boumanweg verbindt met de Splinterlaan tweemaal kruisen binnen een zeer korte afstand van elkaar. Beide malen ongelukkigerwijs gelegen in of nabij een bocht.
Het lijkt erop dat er weinig aandacht is besteed aan deze fietsroute tijdens de ontwerpfase van de Ringweg Oost. Deze kruising zal om veilig fietsverkeer mogelijk te maken anders ingericht moeten worden.

Tekening van huidig voorstel Ringweg Oost

5.1.4 conclusie fietsroutes
Het Leiderdorpse fietsverkeer gaat er als gevolg van het onderhavige voorstel voor de Ringweg Oost flink op achteruit. Het is de Stichting Wijkbelang Ringweg Oost een raadsel dat het college stelt in haar voorstel aan de raad dat de fietsverbindingen tussen Leiden en Leiderdorp zullen verbeteren als gevolg van de Ringweg Oost.
De Stichting Wijkbelang Ringweg oost roept de raad op de Leiderdorpse fietser te ontzien bij het accommoderen van regionaal autoverkeer.
De veiligheid van de Leiderdorpse fietser is geen luxe, maar keiharde noodzaak vooraf om überhaupt verder te kunnen praten over een Ringweg Oost dwars door Leiderdorp.

5.2 Doorstroming Ringweg oost
Het bovengrondse tracé van het onderhavige voorstel voor de Ringweg Oost loopt van de noordelijke tunnelmond via de Zijldijk, rietschans, Engelendaal en Oude Spoorbaan naar de Zijlbrug. Dit beslaat ongeveer 1250 meter weg lengte. Tijdens deze 1250 meter komt de automobilist van zuid naar noord achtereenvolgens  de volgende obstakels tegen:
-    kruising Sisalbaan
-    turborotonde Zijldijk – rietschans
-    private erftoegangen
-    kruising touwbaan
-    meerdere private erftoegangen
-    kruising Engelendaal
-    kruising Oude Spoorbaan
Deze opsomming toont aan dat het huidige voorstel voor de Ringweg Oost niet erkent dat de Ringweg Oost een hoofdroute is en ook als zodanig ingericht zal moeten worden.
Het gevolg van deze meer dan 10 obstakels op het Leiderdorpse deel van de Ringweg Oost zal een stagnatie van het verkeer betekenen.
Stagnatie van het verkeer belemmert allereerst natuurlijk het oorspronkelijke doel van de ringweg, maar zorgt tevens voor een nog grotere verslechtering van de luchtkwaliteit dan een goed werkende ringweg, dit vanwege het stilstaande verkeer op de Ringweg Oost.

Voordat er kan worden verder gegaan met de besluitvorming van de Ringweg Oost zal er dus eerst aandacht besteed moeten worden aan een correcte inpassing van deze weg, rekening houdend met het karakter van de weg: een hoofdroute.
Dat betekent dat het aantal obstakels op de Ringweg Oost flink gereduceerd zal moeten worden om een goede doorstroming van verkeer te krijgen. Zo niet, dan zal het niet lang duren voor er een nieuw verkeersinfarct in Leiderdorp geboren is na ingebruikname van de Ringweg Oost volgens de huidige voorstellen.

5.2.1 kruising Sisalbaan
De ondernemers op de Baanderij pleiten voor het openhouden van de kruising Sisalbaan – Zijldijk. Deze kruising is momenteel ook open voor verkeer.
Echter, de huidige Zijldijk heeft een andere functie dan een toekomstige Ringweg Oost. Ook de ondernemers zullen gebaat zijn bij een goede doorstroming van een Ringweg Oost. De oplossing voor de Baanderij zal veel meer gezocht moeten worden in een goede aansluiting van de Baanderij bij de turborotonde. De turborotonde komt deels op de plaats van de huidige Leen Bakker; de overige ruimte die daarbij vrijkomt kan hiervoor gebruikt worden.

5.2.2 private erftoegangen
In het rapport ‘Werkzaamheden Ringweg Oost’ van bureau VIA staan een aantal oplossingen genoemd voor de private erftoegangen van de bedrijven aan de noordzijde van de Rietschans. Bij drie opties hiervan worden deze erftoegangen direct aan de Ringweg Oost vervangen door alternatieve routes over de bedrijfsgronden zelf. Voor al deze drie voorstellen geldt wel dat er dus bedrijfsgronden aangekocht moeten worden om dit te kunnen realiseren. Deze kosten komen vooralsnog niet terug in de begroting zoals die nu bekend is voor de Ringweg Oost, maar zijn wel essentieel om de Ringweg Oost in Leiderdorp überhaupt te kunnen inpassen.
Het vierde voorstel van dit rapport laat de erftoegangen nog steeds direct op de Ringweg Oost aansluiten, maar met een verhoogde rijbaanafscheiding op de Ringweg Oost. De turborotonde biedt dan volgens dit rapport de mogelijkheid voor het verkeer om te keren, indien nodig. Hoewel dit voorstel enigszins tegemoet komt aan het probleem van congestie op de Ringweg Oost als gevolg van de erftoegangen, is deze optie praktisch niet uitvoerbaar. Verkeer dat vanuit de nieuwe tunnel komt richting de Rietschans en bij een van deze bedrijven moet zijn, kan niet over de verhoogde rijbaanafscheiding heen en heeft niets aan de turborotonde. Dit verkeer zal in zo’n situatie waarschijnlijk kiezen voor een U-bocht op de kruising Rietschans – Engelendaal met alle negatieve gevolgen van dien.
Er zal dus gekozen moeten worden voor een nieuwe ontsluiting van de bedrijven aan de noordzijde van de Rietschans, met de financiële gevolgen die daarbij horen.

5.2.3 kruising Oude Spoorbaan.
Voor bewoners van de wijk Driegatenbrug is de Ringweg Oost de enige mogelijkheid in het onderhavige voorstel om de wijk met de auto te verlaten. Grofweg heeft dit verkeer drie bestemmingen:
-    binnen Leiderdorp
-    richting Den Haag
-    richting Amsterdam

Voor verkeer binnen Leiderdorp zal men via de Ringweg Oost uiteindelijk rechts af de Engelendaal op gaan om de route verder te vervolgen.
Het verkeer richting Den Haag kan eventueel van de Ringweg Oost gebruik maken, ervan uitgaande dat de Ringweg Oost verder op in Leiden goede aansluitingen heeft. Momenteel is daar geen sprake van.
Verkeer richting Amsterdam zal vanaf de Ringweg oost rechtsaf de Oude Spoorbaan op gaan. De rechtsaf opstelstrook voor het verkeerslicht is in de huidige voorstellen zeer kort.
Het Leiderdorpse verkeer dat dus niet de Ringweg Oost wil rijden, staat daardoor ook bij deze kruising vast in de file van de Ringweg Oost voordat rechtsaf geslagen kan worden.
Het openen van de Zijlbrug voor scheepvaart verkeer zal deze situatie verergeren.

5.3 Overige inrichting Ringweg Oost
In het onderhavige voorstel voor de Ringweg Oost staan nog een aantal opmerkelijke zaken met betrekking tot de inrichting van deze weg.

Opvallend daarin is het verkeer dat komend vanaf de Zijlbrug rechtdoor gaat op de N445. Op de beschikbare tekeningen heeft het rechtdoorgaande verkeer drie opstel stroken bij de kruising ter beschikking. Echter, de N445 is een tweemaal eenbaans weg. Het verkeer moet dus na de kruising van drie naar een rijstrook samenvoegen. Dit is een verkeerssituatie die niet of nauwelijks voorkomt elders in Nederland. Dit is een situatie die uitnodigt om hard op te trekken om voor de andere auto’s te kunnen invoegen, met alle gevolgen voor nog meer geluidsoverlast, fijnstof, en verkeersonveiligheid.

Een ander aandachtspunt is de wederom open te stellen verbinding van de bussluis bij de Splinterlaan. Reeds in het verleden heeft die constructie uitgewezen grote nadelige invloeden te hebben op de verkeersveiligheid in de wijk Zijlkwartier. Het bevreemdt  daarom de Stichting Wijkbelang Ringweg Oost dat deze variant ineens weer opduikt in de onderhavige plannen.
Een voorstel van de Stichting om als onverhoopt wordt besloten tot aanleg van de Ringweg Oost en de bussluis dientengevolge voor verkeer opengesteld moet worden om de rijrichting op de Van de Valk Boumanweg om te draaien. Dit voorkomt een aantrekkingskracht via deze route voor sluipverkeer naar de Baanderij.

Ad 6.    Financiële risico’s
De financiële risico’s komen voortuit de samenwerkingsovereenkomst, de belangen van de bewoners,  de verkeersveiligheid en de doorstroming van het verkeer.

6.1 Samenwerkingsovereenkomst

• Binnen de samenwerkingsovereenkomst wordt nadrukkelijk rekening gehouden met versoberingen van het traject zoals staat in punt 9.3, mocht het streefbedrag niet worden gehaald. Uitgaande van de wetmatigheid dat er vrijwel altijd kostenoverschrijdingen zijn is dit een veeg teken voor het uitvoeren van noodzakelijke opties.

• In punt 9.7 van de samenwerkingsovereenkomst wordt duidelijk aangegeven dat kostenoverschrijding ten gevolge van wijzigingen in het ontwerp, het betreft derhalve aanpassingen op het het Voorlopig Ontwerp  die op verzoek van Leiderdorp worden doorgevoerd, voor rekening van Leiderdorp komen.

• De kosten van onderhoud en beheer van de tunnel (punt 9.10) dient nog te worden bepaald. Hier is in alle ramingen geen rekening mee gehouden.

• In punt 9.12 wordt duidelijk aangegeven, dat de kosten van onderhoud van de Ringweg Oost voor rekening komt van die gemeente waar dat gedeelte van het tracé over loopt. Gezien het feit dat de belangrijkste knooppunten en de turborotonde in Leiderdorp zijn gesitueerd, betekent dit grote kosten voor beheer en onderhoud voor Leiderdorp zodra de Ringweg Oost in gebruikt is.  Dit terwijl de Ringweg Oost met name wordt aangelegd om een probleem van de Gemeente Leiden op te lossen.

6.2 Belangen van de bewoners

• Gezien de staat van de huizen in het Zijlkwartier (niet onderheid) dient rekening gehouden te worden met ernstige schade als gevolg van de aanleg van de tunnel. Het betreft niet alleen de huizen direct aan de Ringweg Oost, maar ook de huizen die zich in de tweede lijn bevinden.Tijdens de aanleg van de tunnel worden wellicht meer huizen getroffen door bouwkundige schade dan waar nu rekening mee wordt gehouden (zie punt 4.1). De extra kosten die daaruit voortvloeien, zullen voor rekening van Leiderdorp komen.

• Na aanleg van de Ringweg Oost blijkt wellicht dat de getroffen maatregelen (de aanleg van geluidsschermen etc)onvoldoende zijn om de beoogde luchtkwaliteit te halen bij de toename van het verkeer. Er zullen dan aanvullende maatregelen getroffen moeten worden. De kosten hiervan komen niet duidelijk naar voren in de samenwerkingsovereenkomst en geven daarmee een financieel risico.

6.3 Verkeersveiligheid

• De Duurzaam ONVEILIGE keuzes voor het langzame verkeer moeten op termijn (hopelijk) toch Duurzaam veilig gemaakt gaan worden. Een voorbeeld die we al eerder aanhaalden is de fietserstunnel bij de turborotonde. De kosten hiervan komen niet duidelijk naar voren in de samenwerkingsovereenkomst en geven daarmee een financieel risico.

6.4 Doorstroming van het verkeer

• Door de keuze van de Ringweg Oost door Leiderdorp blijkt wellicht de doorstroming zo slecht dat aanvullende maatregelen genomen moeten worden. Te denken valt aan een andere ontsluiting van de bedrijfspanden aan de Rietschans dan direct op de Ringweg Oost. Dit brengt de nodige kosten met zich mee die nu niet terugkomen in de begroting van de Ringweg Oost.

6.5 Conclusie Financiën

Zoals uit bovenstaande zaken blijkt zijn veel zaken in financiële zin ongewis. Ook de beantwoording van de vragen door het College geeft hierop geen duidelijkheid. Het College gaat uit van gebruikelijke bouwfinanciering, maar vergeet dat dit geen gebruikelijk project is, gezien het hoogstaande karakter daarvan.
Daarnaast geeft men niet de indruk te hebben geleerd van het financiële debacle van de Noord Zuidlijn. Ook bij dit hoogstaande project leek de financiële raming vooraf reëel. We kennen allemaal de (voorlopige) afloop.
Uit de samenwerkingsovereenkomst komt duidelijk naar voren dat men er alles aandoet de kosten binnen de perken te houden. Dit gaat echter ten koste van noodzakelijke voorzieningen die nu als optie zijn meegenomen. Laat staan dat tegenvallers als hierboven beschreven kunnen worden opgevangen.
Het feit dat men kiest voor absolute soberheid doet weinig goeds vermoeden voor het beperken van de overlast. In het raadsvoorstel wordt gestreefd naar een goede leefbaarheid. Uit de beantwoording van de vragen blijkt dat het College per saldo geen goede leefbaarheid wenst, althans er onvoldoende aan doet deze goede leefbaarheid te creëren. Wij vragen ons dan ook af: waar ligt de grens?

*    *    *    *    *