De digitalisering komt er aan, vluchten kan niet meer…..
De overheid voert al jaren campagne om haar nog alleen maar digitaal te benaderen. Parkeerontheffing, belasting of toeslagen, kapvergunning, noem maar op en verzin maar. Alles kan niet alleen, maar moet liefst digitaal.
Recent het bericht dat ook bijvoorbeeld de KLM haar papieren ticket afschaft.
Voor u verder leest even een opmerking vooraf.
Ik ben opgegroeid in een werkomgeving die de hele digitaliseringslag heeft meegemaakt en hoewel ik met warme gevoelens terugdenk aan “vroeger” zal ik de eerste zijn om te erkennen dat er veel zaken ten goede zijn gekeerd. Maar niet zonder met kritische blik te blijven kijken naar wat er verloren gaat bij deze verbeteringen en of het proces nog “behapbaar” blijft.
Zodra we als weldenkende mensen het geheel niet meer kunnen overzien, dreigt het proces het over te nemen en treden we in de gebieden van KAFKA en ORWELL.
Rept Burger Sjoerd van deze site niet regelmatig over mensen die verloren gaan in de procedures. Dat komt ondermeer omdat deze mensen, noch het (digitale) loket een gezicht hebben, ze worden anoniem in het digitale verkeer.
Klant noch behandelaar heeft de mogelijkheid om te corrigeren in het systeem, uit bescherming van het systeem en bij gebrek aan kennis bij de intaker over de werking van het systeem of de hem ontnomen rechten tot afwijking van het stramien.
Nu zal ik twee voorbeelden geven, ogenschijnlijk trivialiteiten als u ze per incident beschouwt, maar voor mij zijn het enkele van de vele elementen uit een trend.
De meest recente is de volgende:
Eind vorig jaar behandelde de laatste commissie 3 het onderwerp JOP’s. Het conceptverslag staat op de site van de gemeente, via het raadsinformatiesysteem.
Op zich een interessante mogelijkheid om kennis te nemen van het politieke proces. Mij persoonlijk moet van het hart dat ik door redactionele aanpassingen soms de krenten uit de pap mis. De opmerking van de heer Zonnevylle over parkeerplaatsen bij JOP ’s werd in werkelijkheid theatraler en met meer afzetten tegen de tribune gebracht met woorden als: “Ik ben een man van deze tijd en sta in de samenleving.” Dan wordt bedoeld: “u niet.”
Maar goed ik zal proberen bij de les te blijven.
Veel zorg heb ik besteed aan de voorbereiding van de mogelijkheid tot inspreken. Een eerste schriftelijke voorbereiding voor het fractieoverleg voorafgaand aan de commissiebehandeling. Een inspraak bij de commissiebehandeling met netjes de tekst beschikbaar voor alle commissieleden en in deze tekst de verbinding dat mijn eerdere reactie naar de fracties onderdeel vormde van mijn inspraak, dit om nu niet te veel van de kostbare tijd van de commissieleden te vragen.

Tref gisteren op het publieke deel van het RIS het concept verslag aan met daarin maar bitter weinig inhoudelijke weergave van mijn inspraak.
Hierop de gemeente geattendeerd en uit service meende ik de fracties ook te moeten attenderen op deze omissie, zoals dat door mij wordt gevoeld.
We zijn modern, zijn met de mail bezig naar de gemeente, dus dan de e-mail adressen van de fracties van hun respectievelijke website gehaald. Zes fracties in totaal.
BBL (Burger Belangen Leiderdorp) geeft geen fractiemail adres op haar site, maar vanuit mijn kontakten wist ik het te sturen naar de voorzitter van het fractieoverleg.
Liberaal Leiderdorp, bingo en de hoofdprijs, zij heeft een duidelijk adres en dat werkt.
De adressen van de respectievelijke sites gehaald voor Groen Links, CDA geven bij verzending een foutmelding. Bij PVDA en VVD vind ik niet direct een algemeen adres en zoek verder op de site de e-mail adressen van de fractievoorzitters. Ook die geven bij verzending een foutmelding.
Gelukkig brengt het fysieke gemeentegidsje uitkomst (heerlijk papier om in te bladeren). De tijd van de PC met daarnaast de Rolodex voor het adresbestand kwam weer boven bij me.
Als klap op de vuurpijl geeft na nieuwe invoer nu alleen het e-mail adres van de fractievoorzitter van de PVDA nog weer een foutmelding dus dit bericht maar doorgestuurd naar Bart Hollands.
Bij de adressering naar de PVDA blijk ik een fout te hebben gemaakt door slechts één n te typen waar er twee hadden moeten staan dus de tweede foutmelding bij de PVDA is aan mijzelf te wijten gebied de eerlijkheid er bij te melden.
Maar toch, je moet er als burger wat voor over hebben om je inspraak onder de aandacht te brengen.
Ik denk niet dat het bewuste ontmoediging is, maar het hebben van site geeft ook verplichtingen inzake actualiteit en zorgvuldigheid, anders gebeuren er vervelende zaken zoals onderstaand voorval ten aanzien van actualiteit en zorgvuldigheid.
Mijn schoonmoeder werd begin augustus 2005 opgenomen in een verzorgingstehuis.
De huursubsidie, die ze tot dan toe genoot, werd via VROM stopgezet en er volgde een definitieve afrekening. Het huis werd gehuurd van een oude oom, die het na vertrek van mijn schoonmoeder direct liet verkopen, ik heb dat nog voor hem geregeld.
Vanaf 2006 kennen we de toeslagen, dus ook de huurtoeslag. Daar werkt men kennelijk met oude bestanden want sinds 1 januari 2006 ontvangt ze, keurig op haar nieuwe adres, huursubsidie over het door haar verlaten pand.
Als goed burger heb ik dit trachten stop te zetten. Eerst met een meldingsformulier. Je kan alleen stopzetten als je eerst invult dat je aangevraagd hebt. Dat hebben we niet, dus ik vul het formulier naar waarheid in, niet aangevraagd, wel stopzetten. Dat wordt niet verwerkt. Actie herhaald en weer geen resultaat.
Bij de eerste beschikking een bezwaarschrift ingediend. Geen resultaat. Uiteindelijk met lang doorzeuren via de belastingtelefoon iemand (namen en tijdstippen zijn steeds bijgehouden door mij) getroffen die de huursubsidie wilde stoppen. Zowaar na de laatste storting 2006 kwam er terugvordering. “Case closed” denk je dan.
Maar wat ik vreesde en u misschien denkt, sinds 1 januari 2007 krijgt ze gewoon weer huursubsidie. Wij reageren niet meer. Na twee wijzigingsformulieren, een bezwaarschrift en een mondelinge stopzetting heb je als burger toch meer dan je plicht gedaan en verheugen ons maar in uitspraken van de rechter in vergelijkbare zaken.
Kern van de zaak is: Vertrouw niet stilzwijgend op het gemak van de automatisering die uw en hun (de aanbieders) hersens lui maken. Blijf nadenken en vertrouw meer op uzelf.
Vluchten kunnen we niet meer van deze zegeningen, kritisch blijven wel.
Met kritisch blijven maakt u mogelijk geen vrienden, maar dat moet dan maar de tol zijn van het blijven houden van overzicht op uw eigen situatie.
Een gezegend 2008
Wouter Deelen
.










Heden per mail een plezierig gesteld bericht ontvangen van de griffie dat de inspreek-reactie alsnog zal worden toegevoegd. Ik stel de vlotte reactie van zowel de griffie als de VVD en Groen Links op prijs.
Daarmee blijft de onderliggende strekking van het niet blindelings vertrouwen op de systemen wel overeind, dit voorbeeld, als trivialiteit opgevoerd is nu ontkracht.
Om dus niet te denken het valt wel mee een zwaarder voorbeeld in het kort nog bijgevoegd:
Peter Tabbers is gevangene in eigen land. Een mobiele nummer is door de Nederlandse politie aan Griekenland doorgegeven (Orwell). Een nummer wat ook aan hem heeft toebehoord. Alleen niet ten tijde van een oplichtingszaak van een Griek waarvan hij daardoor verdacht wordt. Er loopt een internationaal opsporingsbevel tegen hem, al weer bijna een jaar, dat Griekenland niet wil opheffen en vanuit Nederland niet opgeheven kan worden (Kafka), al oordeelde de Amsterdamse rechtbank in april 2007 over zijn onschuld. Hij kan als werknemer van een internationaal bedrijf al een jaar niet grensoverschrijdend op zakenreis.
Let wel; ook hier gaat het mij niet om het voorbeeld maar om de trendmatigheid. Verstrikt in het systeem kom je er niet meer uit.
Wouter
wouter deelen
4 januari 2008
Genoten van deze bijdrage van Wouter. Bedenk dat “automatisering” vooral ook terugslaat op de bediening. Men denkt niet na, maar handelt als een automaat. De verwrongen logica van “de computer heeft gelijk” past helaas maar al te feilloos in de lineair geprogrammeerde breinen van stereotype ambtenaren. Zonder nu een dissertatie aan te bieden over ambtelijk (wan)gedrag in WOII – niet in de laatste plaats door conformisme uit de mond van Colijn – kan ik niet anders concluderen dan dat een belangrijk deel van de werkende mensen bewust kiest voor een ambtelijk beroep, omdat zelfstandig nadenken hen afschrikt. Dan maar “voor je laten denken”. Automatisering is in veel opzichten een zegen, maar zoals iedere nieuwe ontwikkeling brengt het een loef- en een lijzijde met zich mee.
Een ander opvallend negatief aspect van de toegenomen elektronische communicatie is de opmerkelijke toename van fricties tussen werknemers en overige communicatiepartijen. Waar vroeger de telefoon of de vergadering de primaire uitwisselingsmedia waren, is dat al enige tijd de e-mail. En daar lang niet iedereen begiftigd is met een fluwelen “pen”, wordt er soms nogal bot gecommuniceerd ZONDER dat dit de bedoeling was. Zodoende ontstaat veel sneller irritatie over en weer.
De maatschappij [macro] realiseert zich volmaakt onvoldoende dat de automatisering van vrijwel alle essentialia in onze totale omgeving een levensgroot gevaar is voor de toekomst. Er komt een moment dat een streek of land, of zelfs werelddeel, totaal ontwricht wordt door een enorme storing of ramp in de voeding van alle informatiesystemen. Een ieder is bekend met de strategische factor van een nucleaire detonatie in de stratosfeer die een dusdanig sterke electromagnetische puls geeft dat alle elektronica duurzaam is uitgeschakeld. Onze huidige wereld zou het ervaren als een megaramp, in de toekomst wordt zo een voorval zelfs een apocalyptische ramp die tot pure anarchie en willekeur zal lijden.
Tegelijkertijd biedt automatisering kansen, grote kansen. In de oorlog was Colossus in Bletchley Park – een mechanische computer die een complete barak vulde – in staat in een dag [na serieel schakelen van tien Colussusmachines - enkele uren] de ingewikkelde vercijfering van de Duitse Enigma codering te breken. Recent deed men een dergelijke decodering over met een moderne computer en die had exact 9 seconden nodig. Mind you, ieder van de drie Enigma wielen kon in combinatie met de coderingsmachine 15*10E13 posities aan! Als je het over vooruitgang op mathematisch vlak hebt, dan zijn we het spoedig eens.
Automatisering als “Big Brother” – Orwelliaans dus – moet mijns inziens met de grootst mogelijke terughoudendheid worden toegepast. Privacy is voor mensen meer dan een begrip. Privacy is een gevoelswaarde die zeer diep in een menselijke waardigheid is verankerd. Mensen kunnen bijzonder in de war raken van beperkte of absente privacy. Er zijn heel veel “managers” en “despoten” die dat groots onderschatten. Onder hen helaas veel liberalen, terwijl juist een liberaal privacy met hand en tand zou moeten verdedigen.
Kortom, over automatisering kunnen we een leuke boom opzetten. En zoals jullie zien, doe ik dat graag. Ondertussen geniet ik weer van het gebruik van computer en worldwideweb om dit met jullie te de(e)len … :)
Allert Goossens
4 januari 2008
Allert het is altijd weer prettig als de pointe herkend wordt. Dus met hetzelfde plezier je reactie gelezen. Buiten dat die zeer lezenswaardig was, wil ik enige nuance aanmbrengen, althans wat mijn beleving betreft. Ambtelijk handelen is volgens mij meer het gevolg van een organisatie grootte en structuur dan een arbeidsvoorwaarden status. De rigiditeit van het systeemdenken kom ik net zo vaak bij grote particuliere dienstverleners tegen. Een voorbeeld.
Toen ik enige jaren geleden een 24 karaats gouden handdruk kreeg, overigens na zes jaar proceseren, heb ik die omgezet in een lijfrente bij een grote Nederlandse verzekeringsmaatschappij. Ik kreeg een polis met anti terrorisme clausule. Dat vond ik vreemd. Immers er was geen risico voor de verzekeraar, het geld was gestort, net als bij een bankrekening. Op het saldo van mijn bankrekening rust ook geen anti terrorisme clauisule. De tussenpersoon kwam niet verder dan, dat staat er altijd in. De chef van de tussenpersoon idem. De verzekeraar reageerde net zo. Na volhoudend escaleren kreeg ik, na een half jaar, een gewaarmerkte brief van de directeur van de verzekeringsmaatschappij dat inderdaad het anti terrorismebeding hier niet van kracht is! Toch wordt de polis standaard aan alle andere personen nog wel verstrekt met deze clausule.
Als inkoper in het in een column eerder gememoreerde Mathijssen hospitaal heb ik de meest vermaarde medische groothandel bijna failliet zien gaan aan automatisering. In het geval van de belastingdienst, voor wat betreft de toeslagen, is het ook de politiek die vaak meer sneller wil dan mogelijk is, waardoor de zorgvuldigheid bij systeembouw en controle op conversie niet goed wordt uitgevoerd. Altijd ambtenaar geweest ben ik mogelijk overgevoelig voor het gemak waarmee over ambtenaren wordt gesproken. Menig ambtenaar in jouw voorbeeld van de WO II was mogelijk dienstplichtig en daarom op dat moment ambtenaar en ook de brandweer heeft die status. Nee naast de zegen van automatisering, zoals je meld met je zwerven over het wereld wijde web is de doem van automatisering dat mensen niet meer nadenken, het proces niet meer kennen en vaak door het systeem ontnomen zijn van hun mogelijkheden om maatwerk te leveren. Triest genoeg sluit het hedendaagse onderwijs daarop aan. De strekking van het slaafs volgen en niet denken haalde jij er gelukkig ook uit en we kunnen onze omgeving niet genoeg attenderen op het feit dat men zich laat meeslepen met het systeem.
Dank voor je reactie,
Wouter
wouter deelen
4 januari 2008
Als ICTer met meer dan 20 jaar ervaring, kan ik nu zeggen: ict is het euvel van de 21e eeuw en zal meer ellende brengen dan voorspoed. Een selecte groep verdient er wel grof aan en heeft relatief simpel controle straks over mensen.
b bergh
7 januari 2008